Nuri İyem

Anadolu kadını portreleriyle tanıdığımız, Türk resminin önde gelen sanatçılardan biri olan Nuri İyem’i ilk kez Ankara Resim Heykel Müzesi’ndeki eserlerini gördüğümde tanıdım. Haydi sanatçıyı ve eserlerini mercek altına alalım!

Nuri İyem (1915-2005), Hüseyin Hüsnü Bey ve Melek Hanım’ın yedinci çocuğu olarak 1915 yılında İstanbul Aksaray’da dünyaya gelmiştir. İlkokulu Cizre, İstanbul ve İşkodra’da (Arnavutluk) okumuştur. Liseyi Vefa Lisesi ve Pertevniyal Lisesinde okumuş, ancak burada umduğu sanat eğitimini alamadığını düşünmüştür. Resme olan tutkusu derslerinin önüne geçmiş, ressam Nazmi Ziya Güran’ın resim yeteneğini keşfetmesi ile öğrenimini yarıda bırakarak İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’ne girmiştir (1933). Sanatçı bu dönemde Nazmi Ziya Güran, Hikmet Onat ve İbrahim Çallı atölyelerinde çalışmış, Ahmet Hamdi Tanpınar’dan da estetik üzerine teorik dersler almıştır. Babasını kaybettiği yıl (1937) Güzel Sanatlar Akademisi’ni birincilikle bitirmiştir. Sanatçı kısa bir süre Giresun’da resim öğretmenliği yaptıktan sonra Akademide yüksek resim bölümünün açılması ile tekrar akademiye dönmüştür (1940).

Nuri İyem, Güzel Sanatlar Akademisi yüksek resim bölüm başkanı Fransız Leopold Levy önderliğinde kurulan, toplumsal sanat anlayışını benimsemiş  Yeniler grubu (1940-1952) üyelerindendir. Yeniler grununun ilk sergisi olan “Liman” İstanbul Limanı ve liman çalışanları temalı eserlerden oluşmaktadır. Grup zaman içerisinde toplumsal konulara eğilme amacından uzaklaşmış, çağın değişen dinamiklerinin de etkisiyle üyelerinin birçoğu soyut resme yönelmiş ve 1952 yılında da dağılmıştır. Gruptan ayrılanlar daha sonra Türkiye Ressamları Cemiyeti’ne katılmıştır.

Nalbant: Bu eseri ile 1944 yılında Güzel Sanatlar Akademisi resim yarışmasında birincilik kazanmıştır.

Nalbant, 1944

Nuri İyem Anadolu insanının göç serüvenini hikayeleştiren göç temalı birçok resim yapmıştır.

Göç, 1970
Göç, 1980

Nuri İyem’in birçok resminin ana karakteri olan Anadolu kadınlarının gözlerinde hep bir hüzün bulunur. Eserlerindeki Anadolu kadınının gözleri sanatçının erken yaşta kaybettiği ablasının gözlerine benzemektedir.

Üç Güzeller

2015 yılında Bebek’teki, gelinin ismini verdiği “Evin Sanat Galerisi”nde katıldığım Nuri İyem’in 100. yaşına özel olarak düzenlenen “Nuri İyem 100 Yaşında – Portre” sergisinde sanatçının eserlerinin birçoğunu görme fırsatı yakaladım. Evin İyem’in bir portresi de sergide yer almaktaydı.

Evin İyem’in Portresi

Sanata teşvik ve Nuri İyem’in adını yaşatmak amacıyla 2006 yılından beri her sene düzenlenen Nuri İyem resim ödülleri ile seçilen eserin sahibi ödüllendirilmekte ayrıca yarışmaya katılan eserlerden sergilenmeye değer görülen eserler Evin Sanat Galerisinde sergilenmektedir. Sergi bu sene  20 Haziran – 7 Temmuz tarihleri arasında düzenleniyor.

Tags from the story
, ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir