Prenses Fahrelnissa Zeid İstanbul Modern’de

Bu haftasonu capcanlı bir renk paletine sahip ressam Fahrelnissa Zeid’in çoğu Eczacıbaşı koleksiyonundan oluşan eserlerini İstanbul Modern’de görme şansını yakaladım. Renklerin dünyasında kendine saygın bir yer açmış sanatçının eserleri şuan İngiltere’nin ünlü modern sanat müzesi Tate Modern’de görücüye çıkıyor.

Kabaağaçlızade Mehmed Şakir Paşa’nın kızı Fahrelnissa Zeid 6 Aralık 1901 yılında Büyükada’da dünyaya gelmiştir. Halikarnas Balıkçısı olarak bilinen Cevat Şakir Kabaağaç ve ressam Aliye Berger de dahil olmak üzere toplam 5 kardeşi bulunan sanatçının amcası ise Sadrazam Cevat Paşa’dır.İlk evliliğini yazar ve özel bir şirketin müdürlüğünü yapan batı kültürüne sahip İzzet Melih Bey ile yapan sanatçının bu evlilikten 2 çocuğu olmuştur. İlk evliliği 14 yıl süren sanatçı, ikinci evliliğini Irak’lı Prens Zeid ile yapmış ve Prenses ünvanı almıştır. Eşinin işi nedeniyle Bağdat, Berlin, Londra ve Paris’te yaşamışlardır. Eşinin ölümünden sonraÜrdün’e yerleşen sanatçı, 1991 yılında Amman’da hayatını kaybetmiştir. Sanatçı ölümüne dek kendi adına açtığı sanat enstitüsüne desteğini sürdürmüştür.

Soyut resmin ilk Türk temsilcilerinden birisi olan Fahrelnissa Zeid’in resim ile olan bağı ilkokuldayken başlamış, sanatçı Sanayi-i Nefise (Güzel Sanatlar Akademisi) mektebindeki eğitimine evlilik nedeniyle son vermek durumunda kalmıştır. İkinci eşinin işi nedeniyle bulunduğu Paris’te yaşadığı dönemde şehrin kültürel atmosferi sanatçıyı öyle etkilemiş ki eşi işinin sona ermesi nedeniyle ülkesine dönmesine rağmen, kendisi Paris’te kalarak eserler üretmeye devam etmiştir. İlk kişisel sergisini 1944 yılında İstanbul Maçka’da yaşadığı apartman dairesinde açan sanatçı bir röportajında bu sergide beklediğinden çok daha büyük bir ilgi gördüğünü aktarmıştır. Sanatçı İstanbul’da yaşadığı 1944-1947 yılları arasında D grubu sergilerine katılmıştır.

Çoğu soyut eserlerden oluşan sergi 2 koridordan oluşuyor. İlk koridorda karşılıklı soyut çalışmalar yer alırken köşeyi döndüğünüzde yağlı boya çalışmalarından farklı olarak sanatçının eskizleri, çeşitli sergi davetiyelerinin sergilendiği bir vitrin, Anne ve Çocuk isimli cam üzerine boyama çalışması ve hayatını anlatan bir video belgesel sizleri bekliyor. Sanatçı portreyi insanın iç dünyasını yansıttığı için soyut olarak niteliyor. Bu belgeselde yer yer sanatçının kendisi de Fransızca dilinde anılarını paylaşıyor. Detayları görmek istemediği için resim yaparken objeye/modele 6-7 metre uzaktan baktığını da bu konuşmasında belirtiyor. Aynı hissiyatı ben sanatçının soyut tablolarına bakarken hissettim. Uzaktan çok daha çekici görünen tablolar incelenek için esere yakınlaştığımda uzakta kalanı daha cazip kılıyordu:) İkinci koridorda yer alan Bergama ve Çadırlar isimli tabloları soyutluğun dışına çıkarak farklı tarzda ürettiği eserleri. Sergi öyle güzel ki, planınınızın olmadığı uzun bir gün ayırıp tüm gün salonda kalıp renklerin içerisinde kaybolmanız tavsiye edilir.

Dünya çapında bir sanatçı olan Zeid’in eserleri 13 Haziran – 8 Ekim tarihleri arasında İngiltere’nin ünlü Modern Sanat Müzesi Tate Modern‘de sergilenmektedir.

 

 

 

1 Comment

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir