Sarmal ~ Helix

Yapı Kredi Kültür ve Sanat Merkezi’nin İstiklal Caddesi’ndeki modern tarzda dizayn edilmiş yeni binasının ilk sergisi Sarmal, 12 farklı temayı ele alıyor olması ile çok yönlü bir sergi deneyimi yaşatıyor. Sergi toplam 3 kattan oluşuyor. Haydi sergiden notlarıma beraber göz atalım!

İlk katta Osmanlı topraklarında antik dönemden başlayarak imparatorluğa ait dönemi de ele alarak geniş bir zaman diliminde basılmış sikkeler vasıtasıyla zaman içerisinde toplumun gösterdiği dinamiklerin bir yansımasını gözler önüne seriyor. MÖ 546 yılında basılmış Pers sikkesinden, Büyük İskender döneminde basılmış sikkeye, İslam kurallarına uygun basılmış ilk sikkeden Selçuklu döneminde kardeşler arasındaki iktidar kavgasının barışla sonuçlandığının kanıtı niteliğinde olan Kardeş payı isimli sikkeye, Fatih Sultan Mehmet’in 2 oğlundan biri olan Cem Sultan’ın 1 aylık saltanatı esnasında bastırmış olduğu gümüş sikkeden, antik dönemde İstanbul’un bugünkü sınırları içerisinde 3 darphanede (Selymbra/Silivri, Kalkhedon/Kadıköy, Bizantion/İstanbul) basılmış sikkelerin özellikleri son derece güzel bilgiler veriyor. Sikkelerin basıldığı yeri ayırt eden detay sikkedeki ineğin (inek figürü ise İstanbul’un kuruluş mitolojisindeki Zeus’un inek şekline soktuğu sevgilisi İo’yu temsil ediyormuş) ayakları altındaki figür bir yunus ise paranın Bizantion’da basıldığına, buğday başağı ise Kalkhedon’da basıldığına işaretmiş.

Serginin bir sonraki katındaki ilk bölümünde Gülsün Karamustafa’nın kiliselerdeki fresleri anımsatan tarzdaki Vaad Edilmiş Resimler isimli iki eseri sizleri karşılıyor. Tam karşısında ise ard arda eklenmiş zamansız İstanbul fotoğrafları bütünleşik bir şehir hikayesi sunuyor.

 

Bir sonraki alanda 20. yy Rusyası’nın değişimine tanıklık etmiş bir sanatçı İbrahim Safi’nin Türk bestecileri resimlediği portre resimleri yer alıyor. Sanatçının bir çoğunun müzikleri bilinse de yüzleri bilinmeyen bestecileri kendi hayal gücünü kullanarak resimlediği pek çok eseri bulunuyor. Bunlar kara kalem tarzında yapılmış eserler. “Hayali ve Gerçek Portreler” bölümü de ismini buradan alıyor.

“Savaşa Hayır” isimli bölüm savaşın farklı sanatçılar tarafından yorumlanışını izleyiciyle buluşturuken, kardeşlik mesajı veriyor. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminin 2 önemli güç simgesi olan Estergon Sancağı ve Montrö Anlaşması’nın karikatür çiziminin yanı sıra savaş temasını el almış modern ve klasik tarzdaki yağlı boya tablolar da bu alanda yer alıyor.

   

“Acı Odası” isimli bölüm Yapı Kredi koleksiyonunda yer alan töre, gelenek, aile içi şiddet gibi nedenlerle ortaya çıkan acıları yansıtan çalışmaları içeriyor. Neşet Günal’ın Sorun-Sorum II isimli eserinin tarzını son derece etkileyici buldum. Günümüz çağdaş ressamlarından Neş’e Erdok’a ait büyük boyutlardaki Vapurda isimli eseri görmek de beni son derece mutlu etti.

“Kalp Coşkusu” isimli bölüm isimini soyut resmin öncüsü kabul edilen Kandinsky’nin yazılarında sıkça kullandığı”kalp coşkusu” teriminden alıyor. Sergide Soyut Sanat’ın 1945 yılından itibaren Soyut Sanat ve Geometrik Sanat olarak 2 ayrı yönde geliştiğinden bahsediliyor. Yapı Kredi koleksiyona ait soyut resimleri bir araya getiren alanda Abidin Dino, Şükriye Dikmen ve diğer sanatçıların farklı tarzda yaratılmış soyut eserleri karşınıza çıkıyor.

Yapı Kredi’nin 1954’te 10. kuruluş yıl dönümüne ithafen “İş ve İstihsal” konulu resim yarışmasında jürinin sanatçı Aliye Berger’e birincilik ödülü vermesi ile modern Türk Sanatı’nda bir kırılma yaşanmasına neden olan Güneşin Doğuşu isimli eserini görme şansını yakalıyorsunuz.

Bir sonraki bölüm olan “Formun Dönüşümü” kısmında Yapı Kredi’nin farklı yıllarda İstanbul halkına hediyesi olan İlhan Koman’ın aynı binadaki Akdeniz heykeli ve Galatasaray Meydanındaki Sadi Çalık’ın eserine değinirken bu iki sanatçının yaratıcısı olduğu Modern Sanat tarihinin pek de bilinmeyen bir hareketine Kare Metal Atölyesi’ne adanmış.

“İç ve Dış Dünyalar” isimli bölümde farklı dönem ve tarzdan sanatçıların iç ve dış dünyaları nasıl gözlemlediklerini yansıtan eserler yer alıyor. Osman Hamdi Bey’in kusursuz olarak nitelendirilebilecek “Feraceli Kadınlar” eserinin yanı sıra Hoca Ali Rıza’nın “İftar Sofrası” isimli natürmort eseri de aynı kusursuzluğu barındırıyor.

Yeni bina tamamen camdan oluşan cephesinin ardından caddede yürüyen insanları karşılayan Akdeniz heykeli ile siz ziyaretçilerini bekliyor. Sarmal sergisi 31 Aralık tarihine kadar İstiklal Caddesi’ndeki yeni Yapı Kredi Kültür Sanat Merkezi binasında ziyaret edilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir